Kontrowersyjny kokos. Skąd to nieporozumienie?

Produkty kokosowe, ze względu na wysoką zawartość tłuszczy nasyconych wiązanych z rozwojem chorób cywilizacyjnych jak otyłość czy choroby krążenia, przez wiele lat były potępiane w dietetyce. Wynikało to z niepełnych wyników badań, które w 1954r. przeprowadził amerykański naukowiec David Kritchevsky. Potwierdził on związek między chorobami serca, poziomem cholesterolu i nadmiernym spożyciem tłuszczy nasyconych. Przy czym dostrzegł odwrotne, prozdrowotne działanie tłuszczy nienasyconych. Niestety nie odkrył kluczowej kwestii, czyli różnej długości łańcucha tłuszczy nasyconych, czyli różnej ilości atomów węgla w cząsteczce.

Dlaczego tłuszcz kokosowy jest wyjątkowy?

Większość popularnych olejów spożywczych zawiera tłuszcze zbudowane z 18 atomów węgla, tłuszcze w kokosie zawierają ich tylko od 8 do 12. W typowej diecie 98% tłuszczy ma długie łańcuchy, czyli od 18 atomów węgla. Przemiana takich tłuszczy na szlaku metabolicznym wymaga od organizmu wysokiego nakładu energii, a dodatkowo mają one właściwości sprzyjające miażdżycy.

W oleju kokosowym dominują tłuszcze o łańcuchach średniej długości, co czyni go wyjątkowym - jest on najbogatszym źródłem średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych (MCFA, Medium-Chain Fatty Acid), które mogą tworzyć trójglicerydy średniołańcuchowe (MCT, Medium-Chain Triglycerides).

Średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe obejmują głównie frakcje kwasów tłuszczowych C6, C8 i C10, ale z punktu widzenia chemicznego są to również kwasy 12-węglowe. Więcej » Skład oleju kokosowego »

Dzięki krótszej budowie MCFA, organizm nie musi zużywać energii na ich rozbijanie, trafiają bezpośrednio do komórek, gdzie zostają zamienione na energię, dlatego są szybciej i łatwiej metabolizowane w sposób podobny do węglowodanów. Wchłaniają się bezpośrednio z przewodu pokarmowego do naczyń krwionośnych wątroby. Tym samym nie odkładają się w postaci tkanki tłuszczowej czy złogów cholesterolu.

Endemiczny dowód prozdrowotności kokosa

Najlepszym, żywym zaprzeczeniem teorii szkodliwości oleju kokosowego są wszyscy jego naturalni konsumenci, czyli mieszkańcy obszarów tropikalnych. Udział tłuszczy w ich diecie pochodzi prawie wyłącznie z kokosów, a mimo tego ludzie ci cieszą się zdrowiem, kondycją i smukłymi sylwetkami, a dietozależne choroby cywilizacyjne to u nich rzadkość.

Wyniki badań pożywienia ludności etnicznej wysp Pacyfiku z lat 60-tych dowodzą, że 50-60% kalorii w ich diecie pochodziło z tłuszczy. Przy 30% z zachodniego wzorca to podwojona dawka! Najczęściej cała podaż tłuszczy pochodziła z jednego źródła - orzechów kokosowych.

Na Sri Lance, gdzie 1 mieszkaniec spożywa średnio 120 kokosów rocznie z powodu chorób serca umiera 1 osoba na 100.000, w krajach rozwiniętych średnio 1 osoba na 2!

Mimo innych czynników sprzyjających zdrowiu, kokos w diecie jako dominujący tłuszcz jest kluczowym uwarunkowaniem braku chorób dietozależnych.

Dynamiczny rozwój świadomości prozdrowotnej ludzi na całym świecie i zwiększona dostępność produktów kokosowych skutkuje tym, że coraz więcej osób sprawdza na sobie walory zdrowotne kokosa i przekonuje się o jego wysokiej wartości terapeutycznej. Olej kokosowy najczęściej zastępuje w kuchni olej do smażenia i masło, a w kosmetyce środki nawilżające i regenerujące. Więcej » Olej kokosowy w diecie i kosmetyce »

Ostatnie wyniki badań nad właściwościami trójglicerydów średniołańcuchowych

Influence of the dietary intake of medium chain triglycerides on body composition, energy expenditure and satiety. A systematic review (2012)
pol. Wpływ spożycia w diecie trójglicerydów średniołańcuchowych na skład ciała, wydatki energetyczne i uczucie sytości. Przegląd systematyczny
http://scielo.isciii.es/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0212-16112012000100011&lng=en&nrm=iso&tlng=en

Effects of medium-chain triglycerides on weight loss and body composition: a meta-analysis of randomized controlled trials (2015)
pol. Wpływ trójglicerydów średniołańcuchowych na utratę wagi i skład ciała: metaanaliza randomizowanych, kontrolowanych badań klinicznych
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25636220